*हार्मोनियम विशारद होण्याचा परमोच्च आनंद शेवटी मिळाला*
22/06/2025
दुपारी संगीत परीक्षेचा रिझल्ट लागला आणि
" कुठे आहात ? हार्मोनियम विशारद झालात तुम्ही , बँकेतून घरी जातांना पेढे घेऊन या क्लासमध्ये "
असा अगदी उत्साहात आमच्या श्री. स्वामी समर्थ संगीत क्लासेसच्या प्राचार्या सौ. दीपाली सहस्त्रबुद्धे यांचा फोन आला . ते ऐकले आणि माझा आनंद गगनात मावेनासा झाला . कारण याहीवेळी थोडी धाकधुक होती पण काही का असेना अनेक वर्षापासून मी पाहिलेलं स्वप्न आज सत्यात उतरलं होतं . तसं तर हार्मोनियम वाजवायला माझी सुरुवात खूपच मजेशीरपणे झाली होती.
आशिष लहान असताना त्याचे मित्र तबल्याच्या क्लासला जातात म्हणून तो म्हणाला
"आई मी तबल्याचा क्लास लावणार आहे ."
तो क्लासला जाऊ लागला आणि तो गाणं पण छान म्हणायचा . आकांक्षा खुपच लहान होती ती पण त्याच्याबरोबर गाणे म्हणायची तेव्हा तिचा पण आवाज गोड आहे हे मला जाणवले . आमच्या घराजवळ आमच्याच बँकेतील पी. डी. देशपांडे राहात होते ते तबला वाजवायचे आणि त्यांची मुलगी गाणं गायची . त्यांच्याकडे माझं जाणं येणं होतं त्या दोघांना पाहून मला त्याचं फार अप्रूप वाटे , त्या बापलेकीच्या गाण्याची आणि तबला वाजवण्याची बँकेतपण खूप चर्चा व्हायची . त्यांच्या मुलीने छोट्या मुलांसाठी गाण्याचा क्लास सुरु केला मग मी आकांक्षाला तिच्याकडे गाण्याचा क्लास लावला . एकदोन महिन्यात ती म्हणाली
" काकू आता बाबांची बदली होणार मग आम्ही तळेगावला शिफ्ट होणार आहोत . आकांक्षाचा आवाज खूप गोड आहे तिचे गाणे सुरु ठेवा . माझे एक गुरुबंधू आहेत प्रसाद सहस्त्रबुद्धे म्हणून आम्ही गायन एकत्र शिकलो आहोत परवाच त्याचं लग्न झाले आहे त्याची बायको पण संगीत विशारद आहे आणि त्यांनी आता नवीनच संगीत क्लासेस सुरु केले आहेत तुम्ही त्यांना भेटा ."
आकांक्षा शिशुविहारला जात होती तिच्या मॅडमना पण तिचा आवाज गोड आहे हे लक्षात आले होते त्यांनी पण मला आवर्जून बोलावले आणि म्हणाल्या
" आकांक्षाचा आवाज छान आहे , आपल्या शाळेतील सहस्त्रबुद्धे मॅडमना तुम्ही भेटा गाण्याच्या बाबतीत त्या तुम्हाला माहिती देतील आणि मार्गदर्शन पण करतील . "
मी त्यांच्याकडे गेले ,सहस्त्रबुद्धे मॅडम आणि त्यांचे मिस्टर नेहमीच आमच्या बँकेत यायच्या त्यामुळे माझा त्यांचा चांगला परिचय होता , मी त्यांच्याकडे गेले . त्यांना लहान मुलांच्या गुणाचे भारी कौतुक होते लगेच प्रेमाने आकांक्षाला जवळ घेत त्या म्हणाल्या
" अहो खरंच आकांक्षाचा आवाज खूप छान आहे , मी ऐकले आहे तिचे गाणे , तुम्ही तिला गाण्याच्या क्लासला घाला . माझ्या मुलाने संगीत क्लासेस सुरु केलेले आहेत . आत्ताच त्याचं लग्न झाले आहे आणि माझी सून पण विशारद आहे . दोघांनी मिळून क्लास सुरु केलाय जावा तुम्ही त्यांच्याकडे छान तयारी करून घेतील ते . "
" कुठे आहात ? हार्मोनियम विशारद झालात तुम्ही , बँकेतून घरी जातांना पेढे घेऊन या क्लासमध्ये "
असा अगदी उत्साहात आमच्या श्री. स्वामी समर्थ संगीत क्लासेसच्या प्राचार्या सौ. दीपाली सहस्त्रबुद्धे यांचा फोन आला . ते ऐकले आणि माझा आनंद गगनात मावेनासा झाला . कारण याहीवेळी थोडी धाकधुक होती पण काही का असेना अनेक वर्षापासून मी पाहिलेलं स्वप्न आज सत्यात उतरलं होतं . तसं तर हार्मोनियम वाजवायला माझी सुरुवात खूपच मजेशीरपणे झाली होती.
आशिष लहान असताना त्याचे मित्र तबल्याच्या क्लासला जातात म्हणून तो म्हणाला
"आई मी तबल्याचा क्लास लावणार आहे ."
तो क्लासला जाऊ लागला आणि तो गाणं पण छान म्हणायचा . आकांक्षा खुपच लहान होती ती पण त्याच्याबरोबर गाणे म्हणायची तेव्हा तिचा पण आवाज गोड आहे हे मला जाणवले . आमच्या घराजवळ आमच्याच बँकेतील पी. डी. देशपांडे राहात होते ते तबला वाजवायचे आणि त्यांची मुलगी गाणं गायची . त्यांच्याकडे माझं जाणं येणं होतं त्या दोघांना पाहून मला त्याचं फार अप्रूप वाटे , त्या बापलेकीच्या गाण्याची आणि तबला वाजवण्याची बँकेतपण खूप चर्चा व्हायची . त्यांच्या मुलीने छोट्या मुलांसाठी गाण्याचा क्लास सुरु केला मग मी आकांक्षाला तिच्याकडे गाण्याचा क्लास लावला . एकदोन महिन्यात ती म्हणाली
" काकू आता बाबांची बदली होणार मग आम्ही तळेगावला शिफ्ट होणार आहोत . आकांक्षाचा आवाज खूप गोड आहे तिचे गाणे सुरु ठेवा . माझे एक गुरुबंधू आहेत प्रसाद सहस्त्रबुद्धे म्हणून आम्ही गायन एकत्र शिकलो आहोत परवाच त्याचं लग्न झाले आहे त्याची बायको पण संगीत विशारद आहे आणि त्यांनी आता नवीनच संगीत क्लासेस सुरु केले आहेत तुम्ही त्यांना भेटा ."
आकांक्षा शिशुविहारला जात होती तिच्या मॅडमना पण तिचा आवाज गोड आहे हे लक्षात आले होते त्यांनी पण मला आवर्जून बोलावले आणि म्हणाल्या
" आकांक्षाचा आवाज छान आहे , आपल्या शाळेतील सहस्त्रबुद्धे मॅडमना तुम्ही भेटा गाण्याच्या बाबतीत त्या तुम्हाला माहिती देतील आणि मार्गदर्शन पण करतील . "
मी त्यांच्याकडे गेले ,सहस्त्रबुद्धे मॅडम आणि त्यांचे मिस्टर नेहमीच आमच्या बँकेत यायच्या त्यामुळे माझा त्यांचा चांगला परिचय होता , मी त्यांच्याकडे गेले . त्यांना लहान मुलांच्या गुणाचे भारी कौतुक होते लगेच प्रेमाने आकांक्षाला जवळ घेत त्या म्हणाल्या
" अहो खरंच आकांक्षाचा आवाज खूप छान आहे , मी ऐकले आहे तिचे गाणे , तुम्ही तिला गाण्याच्या क्लासला घाला . माझ्या मुलाने संगीत क्लासेस सुरु केलेले आहेत . आत्ताच त्याचं लग्न झाले आहे आणि माझी सून पण विशारद आहे . दोघांनी मिळून क्लास सुरु केलाय जावा तुम्ही त्यांच्याकडे छान तयारी करून घेतील ते . "
शाळेत तसेच आमच्या दोघांच्याही बँकेत त्या नेहमी यायच्या त्यामुळे आमची त्यांची चांगली ओळख होती .
त्यांनी पण मला त्यांच्या मुलाच्या आणि सुनेच्या गाण्याच्या क्लासबद्दल अगदी भरभरुन सांगितले . या मॅडम पी. डी. देशपांडे या दोघांच्याही अगदीच जवळचा क्लास निघाला त्यामुळे मला जरा घरचेच असल्यासारखे वाटले आणि मी आकांक्षाला घेऊन क्लासमध्ये गेले .
" श्री. स्वामी समर्थ क्लासेस
प्राचार्या सौ. दिपाली सहस्त्रबुद्धे आणि श्री. प्रसाद सहस्त्रबुद्धे "
मी क्लासमध्ये गेले , अगदी हसतमुखाने दोघांनी आमचं स्वागत केलं . त्या दोघांशी मी चर्चा केली मला मॅडमचा मुलगा एकदम मनमोकळा वाटला तर सून थोडीशी स्ट्रिक्ट वाटली कदाचित नवीनच लग्न झालेलं होतं त्यामुळे असेल कदाचित असे मला वाटले . मी आकांक्षाचा क्लास सुरु केला आणि तिचं गाणं सुरु झालं . रोज जाण्याने ओळख वाढत गेली मग आकांक्षाला क्लासला न्यायचं आणायचं हे काम करताना मधला वेळ कुठे घालवायचा म्हणून मी क्लासमधेच बसू लागले . मला पण गाण्याची भरपूर आवड होती मी तानसेन नसले तरी कानसेन होते . मला क्लासमध्ये बसायला खूप आवडलं , त्या नवीन जोडप्याने क्लासचा जम फार सुरेख बसवला होता . एकमेकांचा आदर करत ते विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करत होते , क्लासमध्ये मी रमत होते , मला ते वातावरण खूप भावले आणि असं वाटलं की आपण गाणं गाऊ शकलो नाही तरी पेटी नक्कीच वाजवू शकू . आणि थोड्याच दिवसात बसून राहण्याऐवजी मी पेटीचा क्लास लावण्याचा निर्णय घेतला आणि वयाच्या बत्तीसाव्या वर्षी माझं पेटी वादन सुरु झाले !
क्लास नवीन असल्यामुळे परीक्षा केंद्र अजून नव्हते . क्लासमध्ये विद्यार्थ्यांची चांगली तयारी होते आहे , त्यांच्या परीक्षा झाल्या पाहिजेत , हे लक्षात घेत परांडा केंद्रातून आमचे फॉर्म भरुन घेऊन सर्वाना परीक्षा केंद्र उपलब्ध करुन दिले गेले . त्यादरम्यान आकांक्षाच गाणं आणि माझं पेटी वादन सुरु राहिलं मला त्यात आवड निर्माण झाली , घरी प्रॅक्टिस करता यावी म्हणून मी पेटी खरेदी केली . आमच्या दोघींच्या पण तीन-तीन परीक्षा झाल्या आणि त्याच वर्षी आकांक्षाच्या मैत्रिणी भरतनाट्यमच्या क्लासला जाऊ लागल्या , तिचा कल तिकडे ओढ घेऊ लागला , तिचा शाळेतील अभ्यास वाढला एमटीएस , स्कॉलरशिप , चित्रकला असे अनेक उपक्रम वाढले आणि तिला गाण्याला वेळ कमी पडू लागला पर्यायाने तिचं गाणं बंद झालं , तिचा क्लास बंद झाला पण माझे क्लासबरोबर छान सुरु जुळले होते , छान ग्रुप तयार झाला होता त्यामुळे माझं पेटी वादन तसेच सुरु राहिले ! मी अगदी तन्मयतेने अभ्यास करू लागले . तोवर क्लासला पाच परीक्षा पर्यंत केंद्राची मान्यता मिळाली आणि मी आमच्या केंद्रातून परीक्षा दिली . पुढेपुढे अभ्यासक्रम पण वाढत गेला आणि माझी गोडी पण तेवढीच वाढत गेली . क्लासचा ग्रुप वाढत गेला , माझ्या वेळेप्रमाणे मी क्लासला जाऊ लागले अभ्यास करु लागले सर आणि मॅडम दोघांनी मला खूप मार्गदर्शन केले मुख्य म्हणजे माझ्या वेळेप्रमाणे मला ऍडजस्ट करून मिळत होते त्यामुळे मी 2009 मध्ये मी उपांत्य विशारद झाले . पुन्हा ही परीक्षा परंडा केंद्रातून दिली , आता अजून दोन परीक्षाची केंद्र मान्यता मिळणे बाकी होते आणि विशारदचा अभ्यासक्रम पण भरपूर होता विशारद पुर्णचे सर्व राग मी शिकले आणि त्या दोघांना म्हटलं
" आपल्या क्लासला आता विशारद पर्यंताच्या परीक्षा केंद्राची मान्यता मिळवून घ्या तोवर मी विशारदचा जरा सखोल अभ्यास करेन आणि आपल्याच केंद्रातून हार्मोनियमची विशारद होईन एखाद्या वर्षाचा गॅप घेईन ."
आणि गॅप घेतला ही माझी चूक झाली , 2010 नंतर माझ्या कौटुंबिक जबाबदाऱ्या वाढल्या घरात काहीबाही अडचणी आल्या , जबाबदाऱ्या वाढल्या मुख्य म्हणजे बँकिंग बदलले , बँकिंगमध्ये ड्रास्टिक चेंज झाला , वातावरण बदलले कामाचे प्रेशर वाढले , मी संघटनेत सक्रियपणे काम करायला सुरुवात केली मग वेळ अपुरा पडू लागला परिणामी माझा क्लास बंद झाला आणि पेटीची प्रॅक्टिस पण बंद झाली घरी वाजवत असे पण सहजच . पण क्लास बरोबर माझी नाळ जोडलेली राहिली गेली मधून अधून जात असे . क्लास सुरु होता तेव्हा वेगवेगळ्या कार्यक्रमानिमित्त गाण्याच्या साथीला पेटी वाजवली जायची पण क्लास बंद झाला आणि माझं वादन थोडसं दुर्लक्षित झालं . अशीच 8/10 वर्षें निघून गेली ......
त्यांनी पण मला त्यांच्या मुलाच्या आणि सुनेच्या गाण्याच्या क्लासबद्दल अगदी भरभरुन सांगितले . या मॅडम पी. डी. देशपांडे या दोघांच्याही अगदीच जवळचा क्लास निघाला त्यामुळे मला जरा घरचेच असल्यासारखे वाटले आणि मी आकांक्षाला घेऊन क्लासमध्ये गेले .
" श्री. स्वामी समर्थ क्लासेस
प्राचार्या सौ. दिपाली सहस्त्रबुद्धे आणि श्री. प्रसाद सहस्त्रबुद्धे "
मी क्लासमध्ये गेले , अगदी हसतमुखाने दोघांनी आमचं स्वागत केलं . त्या दोघांशी मी चर्चा केली मला मॅडमचा मुलगा एकदम मनमोकळा वाटला तर सून थोडीशी स्ट्रिक्ट वाटली कदाचित नवीनच लग्न झालेलं होतं त्यामुळे असेल कदाचित असे मला वाटले . मी आकांक्षाचा क्लास सुरु केला आणि तिचं गाणं सुरु झालं . रोज जाण्याने ओळख वाढत गेली मग आकांक्षाला क्लासला न्यायचं आणायचं हे काम करताना मधला वेळ कुठे घालवायचा म्हणून मी क्लासमधेच बसू लागले . मला पण गाण्याची भरपूर आवड होती मी तानसेन नसले तरी कानसेन होते . मला क्लासमध्ये बसायला खूप आवडलं , त्या नवीन जोडप्याने क्लासचा जम फार सुरेख बसवला होता . एकमेकांचा आदर करत ते विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करत होते , क्लासमध्ये मी रमत होते , मला ते वातावरण खूप भावले आणि असं वाटलं की आपण गाणं गाऊ शकलो नाही तरी पेटी नक्कीच वाजवू शकू . आणि थोड्याच दिवसात बसून राहण्याऐवजी मी पेटीचा क्लास लावण्याचा निर्णय घेतला आणि वयाच्या बत्तीसाव्या वर्षी माझं पेटी वादन सुरु झाले !
क्लास नवीन असल्यामुळे परीक्षा केंद्र अजून नव्हते . क्लासमध्ये विद्यार्थ्यांची चांगली तयारी होते आहे , त्यांच्या परीक्षा झाल्या पाहिजेत , हे लक्षात घेत परांडा केंद्रातून आमचे फॉर्म भरुन घेऊन सर्वाना परीक्षा केंद्र उपलब्ध करुन दिले गेले . त्यादरम्यान आकांक्षाच गाणं आणि माझं पेटी वादन सुरु राहिलं मला त्यात आवड निर्माण झाली , घरी प्रॅक्टिस करता यावी म्हणून मी पेटी खरेदी केली . आमच्या दोघींच्या पण तीन-तीन परीक्षा झाल्या आणि त्याच वर्षी आकांक्षाच्या मैत्रिणी भरतनाट्यमच्या क्लासला जाऊ लागल्या , तिचा कल तिकडे ओढ घेऊ लागला , तिचा शाळेतील अभ्यास वाढला एमटीएस , स्कॉलरशिप , चित्रकला असे अनेक उपक्रम वाढले आणि तिला गाण्याला वेळ कमी पडू लागला पर्यायाने तिचं गाणं बंद झालं , तिचा क्लास बंद झाला पण माझे क्लासबरोबर छान सुरु जुळले होते , छान ग्रुप तयार झाला होता त्यामुळे माझं पेटी वादन तसेच सुरु राहिले ! मी अगदी तन्मयतेने अभ्यास करू लागले . तोवर क्लासला पाच परीक्षा पर्यंत केंद्राची मान्यता मिळाली आणि मी आमच्या केंद्रातून परीक्षा दिली . पुढेपुढे अभ्यासक्रम पण वाढत गेला आणि माझी गोडी पण तेवढीच वाढत गेली . क्लासचा ग्रुप वाढत गेला , माझ्या वेळेप्रमाणे मी क्लासला जाऊ लागले अभ्यास करु लागले सर आणि मॅडम दोघांनी मला खूप मार्गदर्शन केले मुख्य म्हणजे माझ्या वेळेप्रमाणे मला ऍडजस्ट करून मिळत होते त्यामुळे मी 2009 मध्ये मी उपांत्य विशारद झाले . पुन्हा ही परीक्षा परंडा केंद्रातून दिली , आता अजून दोन परीक्षाची केंद्र मान्यता मिळणे बाकी होते आणि विशारदचा अभ्यासक्रम पण भरपूर होता विशारद पुर्णचे सर्व राग मी शिकले आणि त्या दोघांना म्हटलं
" आपल्या क्लासला आता विशारद पर्यंताच्या परीक्षा केंद्राची मान्यता मिळवून घ्या तोवर मी विशारदचा जरा सखोल अभ्यास करेन आणि आपल्याच केंद्रातून हार्मोनियमची विशारद होईन एखाद्या वर्षाचा गॅप घेईन ."
आणि गॅप घेतला ही माझी चूक झाली , 2010 नंतर माझ्या कौटुंबिक जबाबदाऱ्या वाढल्या घरात काहीबाही अडचणी आल्या , जबाबदाऱ्या वाढल्या मुख्य म्हणजे बँकिंग बदलले , बँकिंगमध्ये ड्रास्टिक चेंज झाला , वातावरण बदलले कामाचे प्रेशर वाढले , मी संघटनेत सक्रियपणे काम करायला सुरुवात केली मग वेळ अपुरा पडू लागला परिणामी माझा क्लास बंद झाला आणि पेटीची प्रॅक्टिस पण बंद झाली घरी वाजवत असे पण सहजच . पण क्लास बरोबर माझी नाळ जोडलेली राहिली गेली मधून अधून जात असे . क्लास सुरु होता तेव्हा वेगवेगळ्या कार्यक्रमानिमित्त गाण्याच्या साथीला पेटी वाजवली जायची पण क्लास बंद झाला आणि माझं वादन थोडसं दुर्लक्षित झालं . अशीच 8/10 वर्षें निघून गेली ......
त्यानंतर 2020 मध्ये कोरोनानी सर्वांनाच घरी बसवलं . प्रत्येक जण आपापली करमणूकीची काहीतरी साधने शोधू लागले तसं मी पण माझी पेटी वर काढली आणि रोज वाजवू लागले त्या दरम्यान मुले घरी होती ती म्हणायची
" आई तू उपांत्य विशारद झाली आहेस फक्त एका परीक्षेत का अडकवलेस आहेस ? एक परीक्षा दे आणि विशारद हो म्हणजे पदवी तरी मिळेल ".
पण मी काही फारसे मनावर घेतले नाही . विरंगुळा म्हणून एकटीच वाजवत बसे . कोरोना नंतर 2021 मध्ये मुलांनी गंमत केली माझ्या वाढदिवसाच्या निमित्त सरांना संपर्क साधून कीर्तीने माझ्यासाठी मोठी नवीन पेटी मिरजेतून तयार करुन घेतली आणि आकांक्षाने तालयंत्र खरेदी केली आणि दोघींनी मिळून मला ते सरप्राइज प्रेझेंट दिलं आणि
" आता मात्र विशारद झालंच पाहिजे ! "
अशी प्रेमळ धमकी दिली मी मनाची तयारी केली पण पुन्हा काकी गेल्या लगेच काका गेले मी गुरफटतच गेले . माझा क्लास काही सुरु झाला नाही , मधूनच आशिष चिडवे
" काय मग विशारद मॅडम कधी होता विशारद ".
मी हसून म्हणे
" काही खरं नाही बघ मला वेळच मिळत नाही ".
अचानक डिसेंबर 2024 मध्ये एक दिवस मला व्हाट्सअप वर एका ग्रुपला ऍड केलेलं दिसल . ग्रुपचं नाव होतं .
" श्री स्वामी समर्थ संगीत क्लासेस "
आणि त्यावर सहस्त्रबुद्धे सरांचा एक मेसेज होता .
*"🙏श्री स्वामी समर्थ संगीत क्लासेस , बार्शी.*
स्थापना - ५ जून २०००
क्लासचे सर्व आजी-माजी सदस्य यांना कळविण्यात येते की , आपल्या क्लासचे हे रौप्य महोत्सवी वर्ष असून त्या निमित्ताने क्लासच्या सर्व आजी-माजी विद्यार्थ्यांचा एक स्नेह मेळावा आणि संगीत मैफिल २०२५ मध्ये आयोजित करण्यात येणार आहे.
तथापी आपल्या सोबत कोण-कोण क्लासला येत होते त्यांचे संपर्क क्रमांक या ग्रुपला जोडावेत. जेणे करून ते सर्व संपर्कात येतील.
🙏 धन्यवाद ".
" आई तू उपांत्य विशारद झाली आहेस फक्त एका परीक्षेत का अडकवलेस आहेस ? एक परीक्षा दे आणि विशारद हो म्हणजे पदवी तरी मिळेल ".
पण मी काही फारसे मनावर घेतले नाही . विरंगुळा म्हणून एकटीच वाजवत बसे . कोरोना नंतर 2021 मध्ये मुलांनी गंमत केली माझ्या वाढदिवसाच्या निमित्त सरांना संपर्क साधून कीर्तीने माझ्यासाठी मोठी नवीन पेटी मिरजेतून तयार करुन घेतली आणि आकांक्षाने तालयंत्र खरेदी केली आणि दोघींनी मिळून मला ते सरप्राइज प्रेझेंट दिलं आणि
" आता मात्र विशारद झालंच पाहिजे ! "
अशी प्रेमळ धमकी दिली मी मनाची तयारी केली पण पुन्हा काकी गेल्या लगेच काका गेले मी गुरफटतच गेले . माझा क्लास काही सुरु झाला नाही , मधूनच आशिष चिडवे
" काय मग विशारद मॅडम कधी होता विशारद ".
मी हसून म्हणे
" काही खरं नाही बघ मला वेळच मिळत नाही ".
अचानक डिसेंबर 2024 मध्ये एक दिवस मला व्हाट्सअप वर एका ग्रुपला ऍड केलेलं दिसल . ग्रुपचं नाव होतं .
" श्री स्वामी समर्थ संगीत क्लासेस "
आणि त्यावर सहस्त्रबुद्धे सरांचा एक मेसेज होता .
*"🙏श्री स्वामी समर्थ संगीत क्लासेस , बार्शी.*
स्थापना - ५ जून २०००
क्लासचे सर्व आजी-माजी सदस्य यांना कळविण्यात येते की , आपल्या क्लासचे हे रौप्य महोत्सवी वर्ष असून त्या निमित्ताने क्लासच्या सर्व आजी-माजी विद्यार्थ्यांचा एक स्नेह मेळावा आणि संगीत मैफिल २०२५ मध्ये आयोजित करण्यात येणार आहे.
तथापी आपल्या सोबत कोण-कोण क्लासला येत होते त्यांचे संपर्क क्रमांक या ग्रुपला जोडावेत. जेणे करून ते सर्व संपर्कात येतील.
🙏 धन्यवाद ".
हा मेसेज वाचला आणि मला मनातून खूप आनंद झाला मी बँकेतून येताना आज क्लासला जायचंच असे ठरवलं . आणि दिवसभर माझ्या डोळ्यासमोर तो मेसेज तरळत होता . 25 वर्षांपूर्वीचा दिवस आठवत होता जेव्हा मी पहिल्यांदा क्लासला गेले होते , छोटेसे रोपट होतं ते ! आज त्याचा वटवृक्ष झालेला होता शेकडो विद्यार्थी तिथून संगीत कला अवगत करून गेले होते बँक संपल्यानंतर मी सरळ क्लास गाठला . सर आणि मॅडम होते आम्हाला सर्वांनाच एकमेकांना भेटून खूप आनंद झाला . मी त्यांना सांगितले
" मी आता क्लास जॉईन करणार आहे , क्लासला 25 वर्षे झाली आहेत मी क्लास जॉईन करुन पण पंचवीस वर्षे झाली आहेत आणि 2025 साल सुरू होईल तर यावर्षी मला विशारद पूर्ण करायचा आहे होऊ शकेल का "?
लगेच त्या दोघांनी सांगितले
" आम्ही पूर्णपणे देण्याचा प्रयत्न करु , तुमचा गॅप भरपूर पडलेला आहे शर्थीचे प्रयत्न तुम्हाला करावे लागतील ."
माझ्या वेळेचा भरोसा नसल्याचे मी सांगितले . तर
" तुम्हाला जमेल तसें या आपण करुन घेऊ ".
अशी नेहमीप्रमाणे खुली कमिटमेन्ट त्यांनी मला दिली आणि मी लगेच क्लास जॉईन केला . पहिल्या परीक्षेपासूनचा पुर्ण अभ्यासक्रम होता . सगळे मटेरियल माझ्याकडे होते पण प्रॅक्टिस नव्हती मग एप्रिलची टर्म जाऊ दिली पुन्हा डिसेंबर टर्म सुरु झाली आणि फॉर्म भरायचा दिवस आला ! वर्षभरामध्ये क्लासबरोबर पुन्हा शास्त्रीय संगीताबरोबर श्रावणधारा , नवरात्र , दिवाळी पहाट या कार्यक्रममानिमित्त प्रॅक्टिस व्हायची मी मला हवा तेवढा वेळ प्रॅक्टिससाठी क्लासमध्ये बसत असे . प्रत्यक्ष कार्यक्रमात पण साथ करण्याची संधी मिळाली . त्याचा मला परमानंद होई . पण परीक्षेचे टेंशन वेगळेच होते .
मी 2025 साली , क्लासच्या आणि माझ्या शिक्षण्याच्या 25 व्या वर्षी विशारद व्हायचं हे अगदी छातीठोकपणे घोषित केले होते . हो नाही करत शेवटी काय होईल ते होईल म्हणत मी जून मध्ये डिसेंबरच्या परीक्षेसाठी फॉर्म भरला . पहिली अडचण होती ती म्हणजे लेखी पेपरची , तीनतीन तासांचे दोन पेपर एकाच दिवशी असणार आणि अलीकडे पेनाने लिखाण लिहितच नाही . एवढे सहा तास कसे लिहिणार बरं त्यासाठी आधी तेवढा अभ्यास करावा लागणार हे मोठे टास्क होते माझ्यासाठी .
अभ्यासक्रम व्हास्ट होता बँक , संघटना , घर , मुलं , नातू असे अनेक स्तरावर मी बिझी होते , काय करावं समजत नव्हतं म्हटलं काय होईल ते होईल फॉर्म तरी भरलेला आहे परीक्षेच्या वेळेस काय करायचं ते पाहू असे म्हणत अभ्यासाला लागले .
पण फॉर्म भरल्यामुळे जबाबदारीची जाणीव झाली . माझी आणि माझ्याबरोबर क्लासची दोन्हीचीही प्रतिष्ठा पणाला लागली होती मी जोमाने अभ्यास सुरु केला दोन महिन्यावर परीक्षा आली तसा अगदी शालेय विद्यार्थ्यांप्रमाणे पहाटे उठणे , रात्री बसणे , लेखी परीक्षेचा अभ्यास तसेच पेटी वाजवण्याची प्रॅक्टिस , वेळ मिळाला की हेडफोन कानात घालून काम करत ऐकणे , मुख्य म्हणजे जाणीवपूर्वक रोज एक तास सकाळी आणि एक तास संध्याकाळी असे दोन तास लिखाण सुरु केले . एक महिन्यात दोनशे पानी दोन वह्या भरल्या त्यामुळे लिखाण आणि पाठांतर दोन्ही साध्य झाले , मी सर्वतोपारी प्रयत्न सुरु ठेवले . नोव्हेंबर मध्ये लेखी परीक्षा झाली , त्यादिवशी हात भरुन आले पण बरंचसं टेन्शन कमी झाले . आता फक्त प्रॅक्टिकलचा अभ्यास होता , मी त्या नादाला लागले मधून अधून दांड्या व्हायच्या पण मी जेव्हा क्लासला जाई तेव्हा तेव्हा सर आणि मॅडम दोघेही वेळ काढून मला टिप्स देत असत , वैयक्तिक लक्ष देत असत , प्रॅक्टिस करुन घेत . बऱ्याचदा सकाळी बँकेसाठी साडेनऊला घर सोडलेले क्लास करून यायला रात्री साडेआठ व्हायचे . घरातून यांचे नेहमीप्रमाणे सहकार्य होतेच मी काय करेल त्याला साथ देणे हा आमच्यातला अलिखित नियमच होता . शेवटच्या पंधरा दिवसात तर सर आणि मॅडमनी माझा कॉन्फिडन्स इतका वाढवला की मलाच वाटायला लागलं आपण परीक्षा चांगली देऊ शकतो .
क्लास सुरु करुन 25 वर्षें झालेली होती त्यामुळे क्लासमध्ये सुद्धा आमुलाग्र बदल जाणवत होता . सर आणि मॅडम यांची गायनशैली पण परिपक्व जाणवत होती . दोघांचे स्वभाव पण साथीमुळे बदललेले जाणवले सर थोडेशे स्ट्रिक्ट झालेत तर मॅडम एकदम हसतमुख झाल्यात . त्यादोघांनी अभ्यासपूर्वक संप्रदायिक कीर्तन , भारुड , दिंड्या , वर्षभरतील प्रत्येक सण , समारंभ , विविध कार्यक्रम , शालेय कार्यक्रम , असे बार्शी शहरांत , आसपास अनेक कार्यक्रम केले त्यात विद्यार्थ्यांना पण संधी मिळत असे . पंचक्रोशीत त्यांना लोक ओळखतात .
क्लास सुरु करुन 25 वर्षें झालेली होती त्यामुळे क्लासमध्ये सुद्धा आमुलाग्र बदल जाणवत होता . सर आणि मॅडम यांची गायनशैली पण परिपक्व जाणवत होती . दोघांचे स्वभाव पण साथीमुळे बदललेले जाणवले सर थोडेशे स्ट्रिक्ट झालेत तर मॅडम एकदम हसतमुख झाल्यात . त्यादोघांनी अभ्यासपूर्वक संप्रदायिक कीर्तन , भारुड , दिंड्या , वर्षभरतील प्रत्येक सण , समारंभ , विविध कार्यक्रम , शालेय कार्यक्रम , असे बार्शी शहरांत , आसपास अनेक कार्यक्रम केले त्यात विद्यार्थ्यांना पण संधी मिळत असे . पंचक्रोशीत त्यांना लोक ओळखतात .
सरांनी "तबला " हे अत्यंत उपयुक्त , सोपे आणि सुटसुटीत असे पुस्तक लिहिले आहे आणि मंडळाने ते प्रकाशित केले आहे . अजूनही पुढच्या पुस्तकांची मागणी मंडळ करत आहे . परीक्षा कालावधीत "परीक्षक" म्हणून इतर केंद्रावर ते दोघेही जात असतात . दोघांच्यातही इतके गुण आहेत त्यांनी जर पुणे गाठलं असतं तर आज ते फार लांब पोहोचले असते . पण त्यांनी तसे न करता हाडाच्या कलाकारांप्रमाणे आपली कला जोपासली आणि ती इतरांपर्यंत पोहोचवण्याचे प्रामाणिक प्रयत्न ते करत राहिले . मुख्य म्हणजे बार्शीसारख्या छोट्या शहरात तबला , पेटी , गायन सर्व एकच ठिकाणी अशा क्लासची उपलब्धी करुन दिली . क्लासमध्ये तबला आणि गायन याचे विद्यार्थी जास्त प्रमाणात तयार झाले . अनेकजण विशारद होऊन गेले आहेत . त्या दोघांचेही मला खूप कौतुक वाटते अगदी शून्यातून सुरु करत एवढ्या उंचीवर क्लास गेला आहे . आता तर 1 फेब्रुवारीपासून त्यांनी सर्व प्रकारची वाद्ये आणि भरतनाट्यम यांचीही सुरुवात केली आहे . म्हणजे कोणत्याही कलेचे याठिकाणी मार्गदर्शन मिळू शकणार आहे . त्या दोघांचीही धडपड आणि कौशल्य पाहता त्यांना भविष्यात काहीतरी मोठी संधी मिळायला हवी असे मला राहून राहून वाटते .
14 डिसेंबर रविवार शेवटी माझ्या परीक्षेचा दिवस उजाडला सकाळी आठ वाजता माझी परीक्षा होती . अगदी परीक्षार्थी प्रमाणे , शाळेतल्या विद्यार्थ्यांप्रमाणे प्रामाणिक प्रयत्न केले होते तेवढ्याच दृढ निश्चयाने परीक्षेला गेले . बाकी परीक्षा शनिवारी सुरु झाल्या होत्या त्यामुळे परीक्षक कसे आहेत हे शनिवारीच समजले होते . परीक्षक म्हणून आलेले श्री. अंगापूरकर सर आले होते , या सरांच्या अपेक्षा फारच होत्या . आत्तापर्यंत आलेल्या परीक्षकांपैकी अत्यंत चिकित्सक परीक्षक होते . त्यांना संगीत विषयात डुंबणारे विद्यार्थी हवे होते . तसे ते बोलत होते . माझी परीक्षा झाली परीक्षा तर चांगली झाली होती पण त्यांच्या अपेक्षेप्रमाणे कितपत मी दिलं याचा मला अंदाज येत नव्हता त्यामुळे अगदी रिझल्ट येईपर्यंत काहीच शाश्वती नव्हती पण सर मॅडम दोघेही परीक्षा चांगली झाली म्हणत होते . पण एकाअर्थी चांगलं झालं असं वाटलं . आपण एवढा आटापिटा करत आहोत तर त्या निकशाला उतारायला पाहिजे असे वाटले . आणि व्हायचं ते झालं मी लेखी परीक्षेत उत्तीर्ण झाले पण प्रॅक्टिकल मध्ये नाही झाले . थोडीशी खट्टू झाले तीन चार दिवस मूड गेला पुन्हा क्लासमध्ये गेले , गप्पा झाल्या त्या दोघांचेही म्हणणे असे आले की आत्ता एवढा अभ्यास झालाय तर तुम्ही तावातताव मे मध्ये परीक्षेला बसणार काय पहा . आता तुम्हाला पास क्लास चालणार असेल तर लेखी परीक्षा न देता फक्त प्रॅक्टिकल दिली तर चालणार होती . तसेही मला यात काही करिअर करायचे नाही पण एवढे केलं आहे तर त्यातील प्राविण्य मिळवलेल्या पदवीचा मानाचा तुरा खोवायला मिळाला तर मला आनंद होणार होता , ती एक सुप्त इच्छा होती शेवटी त्यांनी निर्णय माझ्यावर सोपवला , घरी सगळेच म्हणू लागले देऊन टाक परीक्षा ! मग पुन्हा फक्त प्रॅक्टिकल परीक्षेचा फॉर्म भरला पुन्हा प्रॅक्टीस सुरु केली यावेळी मला फक्त पेटी वाजवण्याची प्रॅक्टीस करायची होती परीक्षेची तारीख आली 10 मे याहीवेळी मी प्रामाणिक प्रयत्न केले . पहाटेच्यावेळी रियाज केला तासनतास क्लासमध्ये बसले आणि परीक्षेचा दिवस उजाडला . यावेळी परीक्षक म्हणून आष्टा जिल्हा सांगली येथील मनिषा जोशी मॅडम आल्या होत्या . मोठ्या परीक्षेची मी एकटीच होते त्यामुळे सुरुवातीला सकाळी 8 वाजता मंच घेऊ असे त्या म्हणाल्या . दरबारी कानडा आणि मुलतानी याचे बडे ख्याल वाजवले पुन्हा मालकंस वाजवला त्यात नवक्का तिहाई घेतली , मर्मबंधातली ठेव ही हे नाट्यगीत वाजवले आणि परीक्षक खूश झाल्या . उर्वरित परीक्षा इतर परीक्षा झाल्यावर घेऊ म्हणाल्या त्याप्रमाणे पुन्हा दुपारी 12 नंतर ती परीक्षा झाली पण चर्चेत त्यांनी मला बरचसं ताणल होतं त्यामुळे मी यावेळी रिझल्टची वाट पहायची नाही असे ठरवले होते .
14 डिसेंबर रविवार शेवटी माझ्या परीक्षेचा दिवस उजाडला सकाळी आठ वाजता माझी परीक्षा होती . अगदी परीक्षार्थी प्रमाणे , शाळेतल्या विद्यार्थ्यांप्रमाणे प्रामाणिक प्रयत्न केले होते तेवढ्याच दृढ निश्चयाने परीक्षेला गेले . बाकी परीक्षा शनिवारी सुरु झाल्या होत्या त्यामुळे परीक्षक कसे आहेत हे शनिवारीच समजले होते . परीक्षक म्हणून आलेले श्री. अंगापूरकर सर आले होते , या सरांच्या अपेक्षा फारच होत्या . आत्तापर्यंत आलेल्या परीक्षकांपैकी अत्यंत चिकित्सक परीक्षक होते . त्यांना संगीत विषयात डुंबणारे विद्यार्थी हवे होते . तसे ते बोलत होते . माझी परीक्षा झाली परीक्षा तर चांगली झाली होती पण त्यांच्या अपेक्षेप्रमाणे कितपत मी दिलं याचा मला अंदाज येत नव्हता त्यामुळे अगदी रिझल्ट येईपर्यंत काहीच शाश्वती नव्हती पण सर मॅडम दोघेही परीक्षा चांगली झाली म्हणत होते . पण एकाअर्थी चांगलं झालं असं वाटलं . आपण एवढा आटापिटा करत आहोत तर त्या निकशाला उतारायला पाहिजे असे वाटले . आणि व्हायचं ते झालं मी लेखी परीक्षेत उत्तीर्ण झाले पण प्रॅक्टिकल मध्ये नाही झाले . थोडीशी खट्टू झाले तीन चार दिवस मूड गेला पुन्हा क्लासमध्ये गेले , गप्पा झाल्या त्या दोघांचेही म्हणणे असे आले की आत्ता एवढा अभ्यास झालाय तर तुम्ही तावातताव मे मध्ये परीक्षेला बसणार काय पहा . आता तुम्हाला पास क्लास चालणार असेल तर लेखी परीक्षा न देता फक्त प्रॅक्टिकल दिली तर चालणार होती . तसेही मला यात काही करिअर करायचे नाही पण एवढे केलं आहे तर त्यातील प्राविण्य मिळवलेल्या पदवीचा मानाचा तुरा खोवायला मिळाला तर मला आनंद होणार होता , ती एक सुप्त इच्छा होती शेवटी त्यांनी निर्णय माझ्यावर सोपवला , घरी सगळेच म्हणू लागले देऊन टाक परीक्षा ! मग पुन्हा फक्त प्रॅक्टिकल परीक्षेचा फॉर्म भरला पुन्हा प्रॅक्टीस सुरु केली यावेळी मला फक्त पेटी वाजवण्याची प्रॅक्टीस करायची होती परीक्षेची तारीख आली 10 मे याहीवेळी मी प्रामाणिक प्रयत्न केले . पहाटेच्यावेळी रियाज केला तासनतास क्लासमध्ये बसले आणि परीक्षेचा दिवस उजाडला . यावेळी परीक्षक म्हणून आष्टा जिल्हा सांगली येथील मनिषा जोशी मॅडम आल्या होत्या . मोठ्या परीक्षेची मी एकटीच होते त्यामुळे सुरुवातीला सकाळी 8 वाजता मंच घेऊ असे त्या म्हणाल्या . दरबारी कानडा आणि मुलतानी याचे बडे ख्याल वाजवले पुन्हा मालकंस वाजवला त्यात नवक्का तिहाई घेतली , मर्मबंधातली ठेव ही हे नाट्यगीत वाजवले आणि परीक्षक खूश झाल्या . उर्वरित परीक्षा इतर परीक्षा झाल्यावर घेऊ म्हणाल्या त्याप्रमाणे पुन्हा दुपारी 12 नंतर ती परीक्षा झाली पण चर्चेत त्यांनी मला बरचसं ताणल होतं त्यामुळे मी यावेळी रिझल्टची वाट पहायची नाही असे ठरवले होते .
आत्रेयचा वाढदिवस आहे चार दिवस पुण्याला जाऊन यावे म्हणून मी पुण्यात आले आणि आज दुपारी मॅडमचा फोन आला आणि रिझल्ट ऐकून समाधान वाटले , आनंद गगनात मावेनासा झाला . आता मला त्या certificate वर काहीही करायचे नाही पण एका ध्येयाने मी पछाडल्यासारखी झाली होते ते पूर्ण झालं ह्याचं मला प्रचंड समाधान आहे . हे यश माझे एकटीचे नसून सर , मॅडम , तबला साथीदार , क्लासमधील सर्व गायक असे क्लासचे सर्व सहकारी मुख्य म्हणजे माझे कुटुंब विशेषतः यांचे मनापासून आभार . आजपर्यंत क्लासमधून अनेकजण विशारद होऊन गेले होते त्यामानाने पेटी वाजवणारे कमी होते आणि मला हेही समजले की क्लासमधून पेटीचे विशारद अजून कोणी झालेले नव्हते . पाचव्या परीक्षेपर्यंत झालेले होते . माझ्यासाठी अत्यंत आनंदाची गोष्ट म्हणजे क्लासची पहिली हार्मोनियम विशारद होण्याचा मान मला मिळाला होता . आणि हो विशारद मध्ये मला 60% मार्क्स आहेत पण मी रिपिटर म्हणून फॉर्म भरल्यामुळे मला पास क्लास मिळाला आहे असो .
मला भावगीत , भक्तीगीत , शास्त्रीय संगीत , नाट्यगीत , लावण्या , जुनी हिंदी मराठी गाणी हे ऐकण्याची प्रचंड आवड आहे . लहानपणापासून अगदी आजही सर्वात आवडणारी गोष्ट म्हणजे रेडिओ ! विविध भारती , आणि मराठी केंद्रे ! आजही सकाळी उठल्यापासून दहा वाजेपर्यंत घरात रेडिओ सुरु असतो त्याच्या जोडीला पूर्वी टेपरेकॉर्डर त्याच्या कॅसेट्स नंतर सी डी प्लेअर त्याच्या सी डी घरात खचाखच भरलेल्या असत . माणिक वर्मा , बकुळ पंडित , वसंतराव , सुमन कल्याणपूर , सुलोचना चव्हाण , मुकेश , सर्व मंगेशकर , श्रेया घोषाल आणि कितीतरी गायकाना वाफाळलेला दुधातील चहा घेत कुठेतरी एकांतात , निवांत गाणी ऐकत बसायला फार आवडते आत्ता खरा माझा संगीत क्षेत्रात प्रवेश झाला आहे , आता तर केव्हाही , कुठेही हवं ते कोणत्याही प्रकारचे आणि कोणत्याही गायकाचे गाणं ऐकणे मोबाइलमुळे सहज शक्य होते . त्यामुळे आता फक्त ऐकणे , आत्मसात करणे आणि एक मुख्य म्हणजे सहजपणे कोणत्याही गायका बरोबर पेटी वाजवणे , वेगवेगळ्या धून , सोलोवादन , सर्व प्रकारचे वादन हे माझे आगामी ध्येय आहे . त्यासाठी सातत्याने फक्त आणि फक्त सराव गरजेचा आहे .
पुनःश्च एकवेळ श्री. स्वामी समर्थ संगीत क्लास , सर , मॅडम , सर्व गायक तब्बलजी सहकाऱ्यांचे आणि माझ्या कुटुंबियांचे मनापासून धन्यवाद !!
🙏🙏
मला भावगीत , भक्तीगीत , शास्त्रीय संगीत , नाट्यगीत , लावण्या , जुनी हिंदी मराठी गाणी हे ऐकण्याची प्रचंड आवड आहे . लहानपणापासून अगदी आजही सर्वात आवडणारी गोष्ट म्हणजे रेडिओ ! विविध भारती , आणि मराठी केंद्रे ! आजही सकाळी उठल्यापासून दहा वाजेपर्यंत घरात रेडिओ सुरु असतो त्याच्या जोडीला पूर्वी टेपरेकॉर्डर त्याच्या कॅसेट्स नंतर सी डी प्लेअर त्याच्या सी डी घरात खचाखच भरलेल्या असत . माणिक वर्मा , बकुळ पंडित , वसंतराव , सुमन कल्याणपूर , सुलोचना चव्हाण , मुकेश , सर्व मंगेशकर , श्रेया घोषाल आणि कितीतरी गायकाना वाफाळलेला दुधातील चहा घेत कुठेतरी एकांतात , निवांत गाणी ऐकत बसायला फार आवडते आत्ता खरा माझा संगीत क्षेत्रात प्रवेश झाला आहे , आता तर केव्हाही , कुठेही हवं ते कोणत्याही प्रकारचे आणि कोणत्याही गायकाचे गाणं ऐकणे मोबाइलमुळे सहज शक्य होते . त्यामुळे आता फक्त ऐकणे , आत्मसात करणे आणि एक मुख्य म्हणजे सहजपणे कोणत्याही गायका बरोबर पेटी वाजवणे , वेगवेगळ्या धून , सोलोवादन , सर्व प्रकारचे वादन हे माझे आगामी ध्येय आहे . त्यासाठी सातत्याने फक्त आणि फक्त सराव गरजेचा आहे .
पुनःश्च एकवेळ श्री. स्वामी समर्थ संगीत क्लास , सर , मॅडम , सर्व गायक तब्बलजी सहकाऱ्यांचे आणि माझ्या कुटुंबियांचे मनापासून धन्यवाद !!
🙏🙏
